Het verdwenen emplacement

Station Swalmen in 1972 en 2018

Een groot deel van mijn schoonfamilie woont in Limburg. Ook het dorp Swalmen wordt door mijn vrouw en mij regelmatig in dat kader bezocht en eerlijk­heids­halve moet ik bekennen dat ik een paar jaar geleden bij zo’n bezoek mij realiseerde al lange tijd niet meer naar het station te zijn geweest. Nou herinnerde ik mij wel mijn vorige bezoeken aan het station, maar dan praten we toch over de jaren zeventig en tachtig van de vorige eeuw.

Ik verwachtte het mooie uit 1862 stammende gebouw van het station weer in volle glorie terug te zien toen ik bij een familiebezoek aankondigde ‘even’ naar het station te gaan. Nou was ik een klein detail vergeten. Misschien kwam dat door een iets verminderde belangstelling voor de ontwikkelingen op het gebied van de exploitatie van de Maaslijn. Want het emplacement was weg en Arriva reed er op een nieuw aangelegd tracé met een tot halte gereduceerd Swalmen.

Dat de A73 werd aangelegd wist ik, om de hoek bij mijn schoonmoeder in Roermond heeft jarenlang de bouwput de omgeving gedomineerd. Die A73 had ook invloed op het emplacement van Swalmen: dat moest verdwijnen ten gunste van de tunnel van de nieuwe snelweg. De spoorbaan werd verlegd met als resultaat dat het stationsgebouw niet meer aan het emplacement grensde. Als stationsgebouw had het geen zin meer en dus werden acties ondernomen het gebouw voor sloop te behoeden.

Mijn bezoeken aan Swalmen in de vorige eeuw hadden alles te maken met de materieelinzet op de Maaslijn. Behalve de dienstregelingstechnische kruising van de DE3’n was er ook een keer per dag de overbrenging van de uit onderhoud in de werkplaats Maastricht komende eloc die achter een DE-loc naar het noorden werd overgebracht. Nou was de inzet van de DE3’n sinds Spoorslag ’70 niet veel veranderd: van de 22 Utrechtse diensten waren er vijf op Nijmegen-Roermond. En van de 17 Zwolse DE3-diensten waren er drie voor de Maaslijn.

Ingaande de zomerdienst van 1972 was er van de Zwolse drie diensten er nog één over op Nijmegen-Roermond, één was vervangen door een Utrechtse DE3 en dus bleef er nog een over. Nou werden in die periode bij de DE3’n de zwenk­zwaai­deuren ingebouwd met extra onttrekking van de capaciteit aan de exploitatie als gevolg. Die overblijvende Zwolse dienst kon niet meer door een DE3 worden ingevuld, maar wel door een Utrechtse DE5 die in een afzonderlijke omloop vier slagen op het baanvak maakte.

Op deze foto de DE5 188 die op 25 augustus 1972 als trein 6266 onderweg is van Roermond naar Nijmegen bij het stationnement in Swalmen.

Deze foto is gemaakt op 3 mei 2018. Het emplacement is weg. Er is nu een breed uitgemeten trappenbouwwerk te zien, te gebruiken als uitzichtpunt. Daaronder loopt de tunnel van de A73.

Tekst en foto’s: Peter van der Vlist