Nog even dit…
Reacties van lezers, aanvullingen op eerdere artikelen, oproepen en leuke nieuwtjes. Dit zijn zaken die thuishoren in “Nog even dit…”. Heb je ook iets te melden? Laat het ons weten!
Ons mailadres: nieuwsbrief@nvbs.com.
De laatste Tatra’s
Ciril van Hattum schrijft over de laatste door Tatra gebouwde trams. Die rijden in Manila, de hoofdstad van de Filipijnen. De Chinese opvolgers staan al klaar in de remise.
Sommige armere landen, die vanwege verkeerscongesties in hun grote steden openbaarvervoersystemen willen invoeren, zijn vaak aangewezen op ad hoc mogelijkheden met voor hen gunstige financiering. De aanbieder installeert dan een systeem uit eigen koker. Als er zich later weer zo’n mogelijkheid voordoet, komt een volgende aanbieder meestal met iets heel anders en zo krijg je een openbaarvervoervoorziening bestaande uit verschillende systemen zonder veel samenhang. Een mooi voorbeeld hiervan is Manila, de hoofdstad van de Filipijnen.
Manila kent drie railgebonden stadslijnen, die hier LRT (Light Rail Transitsystem) en MRT (Metro Rail Transitsystem) worden genoemd. De gele lijn 1 (LRT) lijkt het meest op een tramlijn, maar wel een op eigen baan. Lijn 2, violet, is een zuivere metro (MRT) en de blauwe lijn 3 is een sneltram (ook MRT). Alle drie rijden ze grotendeels op viaducten. Op deze laatste en drukste van de drie, ook behorend tot de drukste tramlijnen ter wereld, rijden Tatra’s, de laatste die uit de fabriek zijn gekomen voor de finale sluiting. Lijn 3 rijdt in het oosten van de stad van noord (North Avenue) naar zuid (Taft).
Manila, nabij het noordelijk eindpunt North Avenue, 19 maart 2016. Tatra’s 015 en 017 op de blauwe MRT-lijn 3.
De fabriek ČKD Tatra, gevestigd in Praag, ontstond door een fusie tussen twee ondernemingen, namelijk Českomoravska Kolben Daněk en Tatra. In 1938 kwam de fabriek in het bezit van een licentie om PCC-railvoertuigen te bouwen, maar door de Tweede Wereldoorlog kwam het er toen niet van. In 1952 verscheen het eerste prototype van een ‘Tsjechische PCC’, de 5001. Dit type kreeg de benaming T(ramvaj)1.
Plzeň, U Zvonu, 30 juni 1964. 119 (type T1).
De oude Tatra-fabriek aan de Plzeňská in de wijk Smíchov in de lage winterzon, met een passerende tram van lijn 7 (foto gemaakt op 4 december 1996). In 1989 verhuisde Tatra naar een nieuwe vestiging in Zličin ten westen van Praag, waar ook de laatste Tatra’s zijn gebouwd.
In de jaren negentig, na de val van de Berlijnse muur, kreeg de Tatrafabriek het moeilijk. De orderportefeuille slonk, want alles moest voortaan betaald worden in westerse valuta. De laatste grote order kwam eind jaren negentig van de Japanse investeerder Sumitomo, die lijn 3 aanlegde en daarvoor 73 dubbelgelede trams bestelde met type-indicatie RT8D5M*). Deze trams zijn 30,3 meter lang. Rond de eeuwwisseling ging lijn 3 van start met deze trams. Ongeveer tegelijkertijd nam het Canadese Bombardier ČKD Tatra over, maar die had geen behoefte aan een concurrent die bekend staat om zijn degelijke rijtuigen. En dus werd de onderneming, twee eeuwen geleden begonnen als F. Ringhoffer, geneutraliseerd.
*) voor wie geïnteresseerd is in de betekenis van deze code: RT= gelede motorwagen, 8 = het aantal assen, D = tweerichtingwagen (twee = dva), 5 = het aantal decimeters dat de bak breder is dan twee meter (hier dus 2,5 meter), M = het land of in dit geval de plaats van bestemming (Manila).
Manila, 21 februari 2018. Tatra 034 op weg naar het zuidelijke eindpunt Taft van lijn 3.
Lijn 3 is zeventien kilometer lang, rijdt op normaalspoor onder bovenleiding met 1500 volt gelijkspanning. De maximum snelheid bedraagt 65 km/h. Gewoonlijk wordt er gereden met drie kortgekoppelde rijtuigen. Die kunnen op sommige uren van de dag niet alle aspirant-reizigers meenemen, reden waarom de gemeente Manila, op verzoek van het vervoerbedrijf, naar betaalbare extra tramrijtuigen op zoek is gegaan. Die werden gevonden bij het Chinese CRRC Dalian.
Medio 2016 arriveerden de eerste van de in totaal achtenveertig tramrijtuigen. Maar ze kwamen niet in dienst, want daar was goedkeuring voor nodig. Die werd niet gegeven want er zou van alles niet in orde zijn. De rijtuigen zijn te zwaar voor de viaducten waarop grotendeels wordt gereden, het signaleringssysteem past niet en nog veel meer. De toestand op lijn 3 wordt inmiddels steeds nijpender: trams vallen uit voor onderhoud terwijl de passagiersvraag blijft stijgen. Schrijnende taferelen doen zich voor bij de haltes waar niet alle wachtenden meegenomen kunnen worden.
Pas kort geleden, nadat de Chinese rijtuigen jarenlang in de remise hebben gestaan, werd toestemming gegeven om de Tatra’s te komen versterken. Deze hebben weliswaar een midlife-revisie gehad van Mitsubishi, echter hoe lang ze het nog zullen volhouden, blijft een vraag.
Ciril van Hattum (foto’s van de auteur)
Gerestaureerde brug in Balgerhoeke ligt weer op zijn plaats
In NVBS Actueel van januari 2026 werd bericht over de restauratie van de spoorbrug in Balgerhoeke in de museumspoorlijn Maldegem-Eeklo. Goed nieuws: op 13 februari 2026 heeft de eerste trein alweer over de gerestaureerde spoorbrug gereden. Reden om weer in Balgerhoeke te gaan kijken en dat gebeurde op 1 maart 2026.
Het eerste wat opvalt is dat de gerestaureerde brug een andere kleur heeft gekregen: grijs in plaats van groen. Bij de restauratie zijn de verbindingen zoals voor de restauratie met klinknagels uitgevoerd.
De gerestaureerde spoorbrug vanaf de noordoostelijke oever van het Schipdonkkanaal.
De gerestaureerde spoorbrug vanaf de zuidwestelijke oever van het Schipdonkkanaal.
Duidelijk zichtbaar is dat nog diverse onderdelen van de brug ontbreken, maar die lagen al klaar voor montage.
Contragewichten, katrollen en bedieningsmechanisme liggen op 1 maart 2026 nog te wachten op montage.
De brug is via een kleine wandeling vanaf de halte Balgerhoeke te bereiken. Die wandeling biedt dan ook de mogelijkheid om een paar andere zaken in Balgerhoeke te bekijken. In augustus en september 1944 vonden in Eeklo en omgeving zware tankgevechten plaats. Een Sherman-tank is als gedenkteken aan deze gevechten en als dank aan de bevolking van Eeklo in 1990 langs het kanaal geplaatst.
De in Balgerhoeke geplaatste Sherman-tank.
En ondanks het feit dat Balgerhoeke nog geen 800 inwoners telt beschikt het over een grote kerk: de uit 1905 daterende Parochiekerk Sint Antonius van Padua.
Het interieur van de Sint-Antoniuskerk in Balgerhoeke.
Plattegrond van Balgerhoeke.
Start van het rijseizoen
Op zaterdag 2 en zondag 3 mei 2026 start de Stoomtrein Maldegem Eeklo haar rijseizoen met het jaarlijkse stoomtreinfestival.
Op het programma staan:
- Meerdere stoomlocomotieven in werking.
- Bezoek van de 75 jaar oude Belgische stoomlocomotief AD.09 van CFV3V in Mariembourg.
- Bezoek stoomlocomotief ‘Tom’ van Hoogovens Stoom IJmuiden.
- Hoofdlijndiesellocomotief 5508.
- Uit eigen collectie: viering 100 jaar stoomlocomotief ‘Bébert’.
- Expositie van divers spoorwegmaterieel.
- Ritten met stoom- en dieseltreinen naar Eeklo.
- Ritten met de smalspoorstoomtrein.
- Spoorwegbeurs, Legotreinen, miniatuurtreinen.
En uiteraard naar goed Belgisch gebruik diverse cateringmogelijkheden en terras met zicht op de activiteiten.
De NVBS is dit weekend met een informatiestand aanwezig in Maldegem.
Foto’s (1 maart 2026) door Frits van Buren
Activiteiten van de NVBSIn de agenda op nvbs.com staan alle activiteiten van de NVBS, zoals bijeenkomsten van onze afdelingen. Je vindt hier ook de openingstijden van de winkel, de bibliotheek en het archief in Amersfoort. Verder staan op onze website railtips met informatie over bijzondere ritten en andere wetenswaardigheden. Dagvers nieuws vind je verder op de NVBS-pagina op Facebook. |
|
Miniworld Rotterdam
|
Uit het knipselarchiefDe NVBS kent als dochter de Stichting NVBS Railverzamelingen (SNR). De stichting heeft als doel het bewaren van verzamelingen van foto’s, prentbriefkaarten, documentatie, spoorbaantekeningen, dia’s, films en krantenknipsels van voornamelijk Nederland en voormalige koloniën. René Janson houdt zich bezig met de krantenknipsels tramwegen Nederland. Anekdotes over de RTMOnlangs stootte René op een stapel knipsels met artikelen die uiteindelijk in een serie van 70 afleveringen verschenen in het huis-aan-huisblad De Botlek. De artikelen werden geschreven door journalist en oud-politieman Joop van der Hor. Hij tekende onder andere anekdotes op die werden verteld door oud-politieman Fer Huizer. Met toestemming van Fer Huizer worden deze anekdotes in NVBS Actueel gepubliceerd. Die hebben alle betrekking op Voorne-Putten, het net dat het langst door de RTM is geëxploiteerd. Klik hier voor de tweede aflevering (pdf). In een half uur dertien fouten
Klik op het plaatje voor vergroting. |
Crowdfunding voor SpoorwegmuseumDe Utrechtse lokale politieke partij LINK lanceert samen met het Spoorwegmuseum de crowdfundingactie Houd het Spoorwegmuseum op de rails. Het museum ontvangt geen structurele subsidie en dreigt zonder extra geld de deuren te moeten sluiten. De campagne mikt op € 100.000 om de (educatieve) publieksprogrammering een eerste impuls te geven. Daarmee moet het bezoekersaantal op peil blijven en moeten de eigen inkomsten stabiel blijven. De kosten zijn de afgelopen jaren fors gestegen. Het museum werkt aan een subsidieaanvraag voor 2029-32, maar tot die tijd is overbrugging nodig. Zonder extra financiële ruimte dreigt achterstand in het onderhoud en de programmering – en uiteindelijk permanente sluiting. LINK diende eerder een motie in bij de Utrechtse gemeenteraad om mee te zoeken naar aanvullende financiering. Die werd op 26 februari 2026 unaniem aangenomen. Fractievoorzitter Pepijn Zwanenberg: “Dit museum is een icoon van onze stad en verdient een toekomst.” Directeur Leontien Lems benadrukt dat jaarlijks zo’n 6 miljoen euro boven op de eigen inkomsten nodig is. “Om het vol te houden tot 2029 is jaarlijks een injectie van ongeveer € 500.000 nodig.” Meer informatie en doneren kan hier. Alle donaties gaan rechtstreeks naar het museum. Honderd donateurs worden als dank uitgenodigd voor een rit in een historische trein. Bron: museumtijdschrift.nl, 10 maart 2026 In december 2025 verbrak museumdirecteur Lems uit het niets de samenwerking met de Vrienden van het Spoorwegmuseum. Deze in 1970 opgerichte vereniging heeft meer dan € 100.000 in kas waarvoor nog geen andere bestemming is gekozen. (red.) |
Abseilen in Miniworld
De Rotterdamse burgemeester Carola Schouten heeft aangekondigd te zullen abseilen van de Euromast als de opkomst bij de gemeenteraadsverkiezingen hoger zou zijn dan de vorige keer. Dat heeft ze geweten: zodra de renovatie van de Euromast gereed is, zal zij zich aan een lang touw naar beneden laten zakken. In Miniworld Rotterdam loopt men vooruit op deze gebeurtenis: op deze foto zien we een mini-Carola over de railing van de Euromast klimmen. Lees ook Een kleine wereld in een grote stad. |
EPF-conferentie in MaastrichtVrijdag 5 en zaterdag 6 juni 2026: conferentie van de Europese Passagiersfederatie
De 23e conferentie van de European Passengers’ Federation (EPF) vindt plaats op 5 en 6 juni 2026 in Maastricht. De bijeenkomst wordt georganiseerd in het Gouvernement aan de Maas (Provinciehuis Limburg). Dit jaarlijkse evenement, dat dit keer wordt georganiseerd door Reizigersvereniging Rover, belooft opnieuw een dynamisch platform te zijn waar experts uit de OV-sector, beleidsmakers en andere stakeholders samenkomen om actuele vraagstukken en innovaties op het gebied van reizigersmobiliteit te verkennen en te bespreken. Het programma van dit jaar is opgebouwd rond vijf hoofdthema’s: stedelijke en regionale mobiliteit, grensoverschrijdende mobiliteit (Euregio Maas-Rijn), het verdubbelen van het aantal internationale reizigers tegen 2030/2035 en het bieden van een duurzaam en betaalbaar alternatief voor lange-afstandstrajecten, ticketing en reizigersrechten. Daarnaast is er speciale aandacht voor structurele financiering van duurzame mobiliteit. Een bijzonder hoogtepunt is de ondertekening van het Maastricht Manifesto op de slotdag. Dit manifest, dat momenteel wordt opgesteld door BEUC (Europese consumentenorganisatie), EDF (Europees Forum voor mensen met een handicap), ECF (Europese Fietsersbond) en EPF, roept op tot beter, betaalbaarder en inclusievere duurzame mobiliteit op lokaal, regionaal, grensoverschrijdend en internationaal niveau. Andere organisaties worden uitgenodigd zich als medeondertekenaar bij dit initiatief aan te sluiten. Bevestigde sprekers zijn onder anderen Oana Gherghinescu (directeur van het European Union Agency for Railways, ERA), Wouter Koolmees (CEO van Nederlandse Spoorwegen, NS), Gunta Anca (vicevoorzitter van EDF), Josef Doppelbauer (voorzitter van de nieuwe Sector Delivery Group (SDG) van het Platform on International Rail Passenger Transport, IRP), Henk Swarttouw (voorzitter van ECF), Jon Worth (onafhankelijk spoorcommentator), Chiara Tomasi (hoofd overheidsrelaties bij Trainline) en Elmer van Buuren (voorzitter van ALLRAIL). De conferentie wordt gemodereerd door Marc Maartens. EPF-leden ontvangen 50% korting en betalen slechts € 100 voor beide conferentiedagen. Een mooie gelegenheid dus om lid van Rover te worden en vervolgens slechts € 100 te hoeven betalen. Meer informatie over het voorlopige programma, de locatie en andere praktische zaken is te vinden op www.epfconference.eu |
