Nieuw in de bibliotheek

Een greep uit de vele boeken en andere publicaties die je kunt bekijken of – als je lid bent – kunt lenen in de bibliotheek van de NVBS.

Salonwagen 10205

Door Alfred Gottwaldt, 2007, 48 bladzijden. Uitgegeven door Museum für Verkehr und Technik, Berlin.

Het dienstrijtuig van vier Duitse Bondskanseliers is in de Hitlertijd gebouwd voor Luftwaffechef Hermann Goering. Het rijtuig behoort bij een serie van 60 speciaal gebouwde luxe dienst­rijtuigen. Na de oorlog gebruikte Konrad Adenauer als Bondskanselier (regeringsleider) het rijtuig intensief tijdens zijn regeerperiode van 1949-1963.

De indeling was: ingang met klein kantoor, grote vergaderruimte, twee grotere slaapgedeelten met een tussenliggende toiletruimte, een zitbad voor de kanselier, verder nog twee dubbele slaapcabines en nog twee dienstruimten. Gegeten werd in een restauratierijtuig dat direct daaraan gekoppeld werd. In het rijtuig zaten ook nog twee vanuit de draaistellen aangedreven stroomgenerators, die onder meer de 158 gloeilampen van stroom konden voorzien.

De opvolgers Ludwig Erhard, Georg Kiesinger en Willy Brandt gebruikten de 10205 ook, maar niet zo vaak als Adenauer. Daarna werd het luxe rijtuig nog tot 1990 als vervoermiddel voor VIP’s gebruikt. Sindsdien is het te zien in het Haus der Geschichte in Bonn.

In dit brochure-achtige boekje staan interessante bijzonderheden: de vering was met het oog op het zitbad bijzonder soepel en het bad was ook halverwege middenin gemonteerd om zo min mogelijk water te laten klotsen over de rand… Het boekje behandelt vooral het gebruik, en is als zodanig dus vooral echt interessant voor ‘historische’ spoorweggeïnteresseerden.

Plaatsnummer Sm-430.780

Bahn-Jahrbuch Schweiz 2009

Fakten, Zahlen, Hintergrunde. 144 bladzijden, rijk geïllustreerd met foto’s, tekeningen. Uitgegeven door EL Edition Lan, Bäretswil.

Van deze serie jaarboeken hebben wij er 19 uit de periode 1992-2021 in de kast staan. Deze jaarboeken geven een goed beeld van de spoorwegsituatie in Zwitserland. Normaalspoor, smalspoor en tandrad worden allemaal behandeld. En omdat er in Zwitserland ook nog eens vele spoorwegmaatschappijen zijn, is het aanbod heel divers.

Gebeurtenissen tijdens het jaar: opening van nieuwe baanvakken, indienstneming van materieel. Actuele, ook technische ontwikkelingen worden op een redelijk hoog niveau behandeld, zoals bouw en onderhoud van het spoor, beveiliging en organisatorische zaken. Maar dit jaarboek behandelt ook de Zwitserse spoorindustrie, en daar komen we bij Stadler zowel dieselelektrisch als puur elektrisch materieel tegen dat Arriva in Nederland inzet.

Toerisme, geschiedenis (met stoom!) en ook nog twee bladzijden over model­spoor. Het komt allemaal voorbij in dit uiterst boeiende boekwerk. En bevalt het, dan hebben we heel wat uit andere jaren…(18 stuks!)

Plaatsnummer Sa-460.088.2009

Eisenbahnhygiene in Niederland

Kurze Übersicht von Dr. D. Romeyn, 1911. Uitgegeven in het kader van de internationale vaktentoonstelling in Dresden, Duitsland, 80 bladzijden, 6 af­beel­dingen, foto’s, tabellen en een kaart van Nederland met medische informatie en hulpinfo bij rampen. Uitgegeven door kantoor Eisenbahn-Sanitätsinspektor in Breda.

Dit is een bijzonder boek uit 1911 over de sociale en medische situatie van spoorwegpersoneel, maar ook reizigers bij de toenmalige Nederlandse spoorweg­maatschappijen: SS (Maatschappij tot Exploitatie van Staatsspoorwegen), HYSM (Hollandsche IJzeren Spoorweg-Maatschappij), NCS (Nederlandsche Centraal-Spoorweg-Maatschappij) en NBDS (Noord-Brabantsch-Duitsche Spoorweg-Maatschappij).

Het gaat niet alleen over personeel en reizigers, maar ook over levende lading in veewagens. Tijdens het lezen val je van de ene verbazing in de andere: in dit boek kom je te weten in welke stations er een hulpkist is met minimaal een bijl en een zaag, maar ook hoeveel draagbaren en medicamenten er zijn. En zelfs is er de instructie dat als er een kind geboren wordt in de trein, dat je dan niet hard aan de navelstreng mag trekken….

Kortom je gaat terug in de tijd, toen er veel wellicht ietwat overgeorganiseerd was.

Plaatsnummer Sx-100.244

Rutger Ruempol