100 jaar NMBS

Open dag Centrale Werkplaats Mechelen

In 2026 bestaat de NMBS (de Nationale Maatschappij der Belgische Spoorwegen) 100 jaar en dat wordt gevierd met verschillende activiteiten door het hele jaar heen.

Op 4 oktober 2026 opende NMBS de deuren van haar centrale werkplaatsen (CW) in Mechelen en Salzinnes (bij Charleroi). Dat was een unieke kans om deze plaatsen te bezoeken die normaal niet toegankelijk zijn voor het publiek. Fabian Vendrig bezocht de open dag in de CW Mechelen en schreef dit verslag.

Druk bezocht

De laatste open dag van de CW in Mechelen vond ongeveer vijftien jaar geleden plaats. Volgens de Belgische media brachten nu zo’n 22.000 bezoekers een bezoek aan de werkplaats en dat was duidelijk te merken, want het was druk. Toch liep het goed door, en de werkplaats is zo groot, dat er genoeg ruimte was voor alle bezoekers. Er was een parcours van zo’n 2 kilometer uitgezet door de gebouwen en over het terrein.

De CW Mechelen is het grootste onderhoudscentrum van de NMBS en speelt al meer dan een eeuw een belangrijke rol binnen het Belgische spoorwegnet. De site beslaat tientallen hectares en beschikt over een uitgebreid spoorweg­emplace­ment, werkhallen en gespecialiseerde afdelingen voor revisie, schade­herstel en modernisering van rollend materieel. Hier worden onder meer de M6-dubbeldeksrijtuigen, I11-rijtuigen en verschillende elektrische treinstellen, zoals de MR 75 (‘Varkensneuzen’) en de MR 86 (“Duikbrillen”) onderhouden en gemoderniseerd.

Men kon ook onder de treinen lopen en erboven, dat is natuurlijk altijd indrukwekkend.

Werkplaats Salzinnes

De werkplaats van Salzinnes, nabij Charleroi, opende haar deuren voor het publiek. Onze vicevoorzitter Sjors van Dongen bezocht deze historische werkplaats, die sinds 1904 al meer dan 110 jaar instaat voor het zware onderhoud van het NMBS-tractiematerieel.

Hefinstallaties

Binnen de werkplaats bevinden zich onder meer zware hefinstallaties waarmee complete treinstellen kunnen worden opgetild voor werkzaamheden aan draaistellen, wielstellen en andere onderdelen. Tijdens de open dag kregen bezoekers uitzonderlijk toegang tot deze installaties en konden zij van dichtbij zien hoe het onderhoud van Belgische treinen in zijn werk gaat.

Zo’n 1.200 medewerkers staan er dagelijks in voor het onderhoud en de herstelling en modernisering van treinen. Jaarlijks worden er honderden treinrijtuigen gemoderniseerd en meer dan 100.000 onderdelen hersteld.

Ook de afdeling “Crash repair” presenteerde zich met een uitgebrande kop van een “Break” treinstel en een gerenoveerde kop in de grondlak.

Benelux-locomotief 1187

Een van de opvallende historische voertuigen was locomotief 1187 van de NMBS-reeks 11. Deze locomotieven werden in 1985 en 1986 gebouwd voor de Beneluxtrein tussen Amsterdam en Brussel. Dankzij hun mogelijkheid om zowel onder de Nederlandse als Belgische bovenleidingsspanning te rijden vormden zij jarenlang een vertrouwd gezicht op de internationale verbinding tussen beide landen. De aanwezigheid van de 1187 vormde een mooie herinnering aan een tijdperk waarin de rood-gele trek-duwtreinen van de Beneluxdienst het grens­overschrijdende reizigersverkeer tussen Nederland en België domineerden.

NMBS 100-trein

Ter gelegenheid van het honderdjarig bestaan van de NMBS werd ook de speciale NMBS 100-trein gepresenteerd. De jubileumtrein bestaat uit een bijzondere samenstelling van historische locomotieven en rijtuigen uit de collectie van Belgische spoorwegen. Daarbij zijn ook enkele koninklijke rijtuigen opgenomen. De trein vormt een rijdend eerbetoon aan honderd jaar NMBS en deed de afgelopen maanden Schaarbeek, Luik en Antwerpen aan.

Geslaagde open dag

De open dag kan al met al als zeer geslaagd worden beschouwd. De duizenden bezoekers kregen een unieke blik achter de schermen van een van de belang­rijkste spoorwegwerkplaatsen van België. Daarmee vormde het evenement een passend onderdeel van de viering van 100 jaar NMBS.

Tekst: Fabian Vendrig, foto’s: Fabian Vendrig, Sjors van Dongen en Bas Bonhoff