Van spoorbrug tot fietspad
De aanslag op de spoorbrug bij Biatorbágy
Biatorbágy is een stadje ten westen van Boedapest aan de hoofdlijn naar Wenen. Het stadje werd in 1931 opgeschrikt door een aanslag op het spoor. Op 13 september blies Sylvester Matuska de rails op bij het 25 meter hoge spoorwegviaduct. Hierdoor stortten de locomotief en vijf rijtuigen van de nachttrein Boedapest – Wenen naar beneden. Bij deze aanslag vielen 22 doden, 17 zwaargewonden en vele lichtgewonden.
Het spoorviaduct bestaat uit twee enkelsporige stalen vakwerkbruggen met aanbruggen uit metselwerk. Onder de linker overspanning liggen de restanten van de ontspoorde en naar beneden gestorte trein. Foto: G. Becker, 1931.
De uit Hongarije afkomstige Sylvester Matuska was soldaat in de Eerste Wereldoorlog geweest en had daarna zijn geluk beproefd in vele baantjes en bedrijfjes. In 1930 werd hij failliet verklaard. Kort daarna voerde hij bij Anzbach (gelegen tussen Wenen en Sankt Pölten) een aanslag op het spoor uit, die mislukte.
Bij een tweede poging in Anzbach begin 1931 had hij meer succes toen de locomotief van een nachttrein ontspoorde, met geringe gevolgen. Een eerste poging tot sabotage bij Jüterbog (ten zuiden van Berlijn) mislukte, maar na verkrijgen van explosieven lukte het hem om in dezelfde plaats de sneltrein van Bazel naar Berlijn te doen ontsporen door een stuk rails op te blazen. Hierbij werden vier mensen ernstig gewond en liepen ongeveer 50 lichte verwondingen op. Daarna volgde de aanslag bij Biatorbágy.
Matuska werd in oktober 1931 in Oostenrijk gearresteerd, tot vier jaar cel veroordeeld en daarna uitgeleverd aan Hongarije waar hij ter dood was veroordeeld. Dit is later omgezet in levenslang. Vermoedelijk is hij onder niet opgehelderde omstandigheden in 1944 of 1945 overleden.
Na de aanslag staat een deel van de trein nog op de brug. Foto: G. Becker, 1931.
De ravage na de aanslag. Foto: G. Becker, 1931.
Het spoorviaduct is de loop der tijd versterkt met een ‘visbuik’ onderspanning, bestaat nog steeds en is in gebruik als fietspad. De lijn Wenen – Boedapest is in het midden van de jaren vijftig naar het noordoosten van het stadje verlegd, met een nieuw station in communistische betonstijl. Nu rijden daar vele goederentreinen en de RailJet van de ÖBB.
Het voormalige spoorviaduct in 2016. Foto: Jan Tromp.
Het huidige station van Biatorbágy uit 1957. Foto: Jan Tromp, 2016.
Nog een opgeblazen brug
In NVBS Actueel oktober 2020 schrijft John Krijgsman over de spoorbrug over de Neretva (toenmalig Joegoslavië) die in januari 1943 werd opgeblazen door de Partizanen van Tito. De ingestorte brug is nu een monument, compleet met een oude stoomloc.
Jan Tromp
Toen en …In deze rubriek laten we aan de hand van twee of meer foto’s zien wat er in een bepaalde tijd op een bepaalde plaats is veranderd. Deze maand: de aanslag op de spoorbrug bij Biatorbágy (Hongarije) in 1931. De brug bestaat nog steeds maar fungeert nu als fietspad.
Heb jij ook foto’s die wellicht voor deze rubriek in aanmerking komen? Stuur deze dan met begeleidende tekst naar ons. Trein of tram, binnenland of buitenland: het mag allemaal. Voorwaarde is dat de foto’s zoveel als mogelijk vanuit hetzelfde standpunt zijn genomen. |
