Vakantietips – november 2016

Vakantietips – november 20162018-05-14T22:42:42+00:00

Wuppertal: Weihnachtsmarkt
mit Schwebebahn

door Oege Kleijne

De tijd van de kerstmarkten breekt weer aan. Vanuit Nederland reizen weer vele tienduizenden liefhebbers af naar een Duitse kerstmarkt (Weihnachtsmarkt) om daar in de echte kerststemming te komen of om koopjes in de wacht te slepen. Onze suggestie: Wuppertal, want deze stad heeft ook op railgebied het nodige in de aanbieding. Voor een dagje, een weekendje of zelfs een weekje in kerstsfeer.

In Wuppertal kan de bezoeker kiezen uit verschillende kerstmarkten. In het grootste stadscentrum in Elberfeld maar ook in het kleinere Barmen. Foto: Björn Ueberholz/Wuppertal Marketing.

In Wuppertal kan de bezoeker kiezen uit verschillend kerstmarkten. In het grootste stadscentrum in Elberfeld maar ook in het kleinere Barmen.
Foto: Björn Ueberholz/Wuppertal Marketing.

De Duitse kerstmarkten trekken steeds meer bezoekers. Vooral Aken, Keulen, Düsseldorf, Münster (Westfalen), Dortmund (met de grootste kerstboom ter wereld) en zelfs Berlijn (minimaal zestig kerstmarkten!) raken meer en meer in trek bij Nederlanders. Deze populariteit kent ook een keerzijde: de enorme drukte in de weekends. Een alternatief vormt Wuppertal, net buiten het Ruhrgebied, met verschillende, iets minder drukke kerstmarkten en veel attracties op railgebied. De meest populaire Weihnachtsmarkt: vlakbij het Hauptbahnhof, in het centrum van de stad.

Schwebebahn

Railattracties en shoppen gaan goed samen in deze stad. Uniek in Wuppertal is de Schwebebahn. Deze rijdt van Wuppertal Oberbarmen (waar zich ook de werkplaats bevindt) in het oosten via het belangrijkste stadscentrum (Elberfeld) naar het eindpunt Wuppertal Vohwinkel in het westen. Met zo’n vijftig kilometer per uur zweeft de reiziger tussen de gebouwen door en die ontdekt al snel dat deze Schwebebahn grotendeels over de rivier de Wupper is gebouwd. Vooral het laatste deel van deze rit is bijzonder: de lijn loopt dan pal boven onder meer de Kaiserstrasse die in deze periode van fraaie kerstverlichting is voorzien.

vt-02-wuppertal-3407-duewag-bj1961-lijn_602-naast-7-man-bj1973-loher-str-klinikum-barmen19840430-d033a-p-vanbaarle-groot

Wuppertal is vooral bekend door de Schwebebahn. Ooit was het een walhalla voor tramliefhebbers. Om een tram en een Schwebebahn tegelijkertijd op de foto te krijgen, moest de fotograaf soms lang wachten of snel geluk hebben. Op de foto gelede tram 3407 uit 1961 op lijn 602 met daarboven Schwebebahn 7 op de Loher Strasse op 30 april 1984. Foto: Paul van Baarle.

De reiziger krijgt zo nu en dan de kans een blik te werpen in de woonkamers van de aan de straat liggende huizen. In de kerstperiode is te zien hoe de Duitsers hun huizen tooien met kerstversiering.
Aan beide eindpunten en op het centraal station in Elberfeld kan ook op de (regionale) trein worden overgestapt.
De Schwebebahn is niet alleen een toeristische attractie van formaat, maar vormt ook de ruggengraat van het openbaar vervoer in Wuppertal.
Voor de liefhebbers van het huidige Schwebebahn-materieel: als alles volgens plan verloopt, zullen in 2017 de eerste nieuwe treinstellen hun intrede doen. Deze zullen de oudere, nu rijdende types vervangen. Op Wikipedia is hierover meer informatie te vinden.

vt-03-d4235

Aan de westkant zweeft de monorail boven de straten. De reiziger krijgt zo nu en dan de kans een blik te werpen in de woonkamers van de aan de straat liggende huizen. In de kerstperiode is te zien hoe de Duitsers hun huizen tooien met kerstversiering.
Foto: Roelof Hamoen.

Spoorwegen – veel afwisseling

De hoofdspoorlijn van Düsseldorf/Keulen naar Hagen loopt op veel plekken parallel aan de Schwebebahn. Omdat deze spoorlijn zowel door het regionale treinverkeer als de hogesnelheids- en goederentreinen wordt gebruikt, is afwisseling troef. Wie een uurtje op het belangrijkste station – het Hauptbahnhof (Hbf) – het treinverkeer wil gadeslaan, zal zich zelden vervelen. En de lijn volgend: er zijn tal van aardige fotopunten waar de trein zich tegen de heuvelachtige achtergrond of geflankeerd door oude monumentale gebouwen laat vastleggen.
Die fraaie en vooral afwisselende omgeving ontdekte ook de beroemde spoorwegfotograaf Carl Bellingrodt die in Wuppertal woonde. Een indruk van zijn werk, dat vooral door treinen in opvallende landschappen gekenmerkt wordt, is op veel plaatsen op internet te vinden. Regelmatig verschijnen publicaties bij de Eisenbahn Kurier waarin zijn foto’s opduiken of die geheel uit zijn fotografische hoogstandjes bestaan. Ook in de NVBS-winkel – zeker in de tweedehandsafdeling – zijn geregeld boeken van deze fotograaf te vinden.
De website Bahnen Wuppertal wijdt ook een pagina aan deze beroemde fotograaf.

vt-04-wuppertal-hbf-101-107-2010-09-04-13-19-38

Afwisseling in materieel- en treinsoorten op de spoorlijn dwars door Wuppertal, zoals hier op het Hauptbahnhof. Links een Intercity in de richting van Keulen met loc 101 107, midden een ICE-treinstel van de tweede generatie op weg naar Berlijn en rechts treinstellen van het type 425 in de regionale diensten. Wuppertal Hbf, 4 april 2010. Foto: Sjoerd Bekhof.

Spoorse infrastructuur

Ook voor de infrastructuurliefhebber heeft Wuppertal, althans de omgeving, het nodige in petto. Zo wordt de spoorlijn Mettmann – Wuppertal weer nieuw leven ingeblazen. Deze zal uiteindelijk dubbelsporig en geëlektrificeerd tot leven komen, zij het op een hier en daar aangepast tracé ten opzichte van de vroegere lijn. Meer informatie is te vinden op de website van de Regio-Bahn.
Spoorzoekers kunnen in en om Wuppertal eveneens hun hart ophalen. De ooit in het noorden van Wuppertal gelegen spoorlijn, de zogeheten Nordbahn, is momenteel grotendeels omgebouwd tot fietspad. Bijzonder aan deze lijn is de tracering die door tunnels en hoge viaducten gekenmerkt wordt.

vt-08-2011-374-img_2433

Op de zogeheten Nordbahn is op grote delen een fietspad neergelegd. Langs deze vroegere spoorlijn staan tal van herinneringen aan de spoorwegexploitatie, zoals stationsgebouwen. Op de foto het fietspad – toen nog maar gedeeltelijk gereed – op het voormalige station Wuppertal Loh op 6 juni 2011. Foto: Oege Kleijne.

Ook de vroegere lijn naar Wuppertal Cronenberg – waar ooit de accumotorrijtuigen serie 515 reden – vormt een bijzonder object voor spoorzoekers. De slingerende loop van de lijn (vroeger werd de lijn “Samba” genoemd) is nog goed te volgen en op grote delen ligt nu een fiets/wandelpad.

vt-09-2011-362-img_2419

Aan het eindpunt van de vroegere “Samba” ligt het voormalige stationsgebouw Wuppertal Cronenberg. Opname uit 2011. Foto: Oege Kleijne.

Zowel ten noorden als ten zuiden van Wuppertal liepen vroeger veel spoorlijnen, vooral lokaallijnen. Wie in het bezit is van de Eisenbahnatlas Deutschland of een flinke speurtocht onderneemt op internet, stuit op vele tientallen spoorlijnen in en om Wuppertal, waarvan de restanten verkend kunnen worden. Een bijzonderheid vormt ook de Wuppertalbahn met het Museumsbahnhof Dahlhausen (Wupper), niet te verwarren met het grote gelijknamige museum in Bochum-Dahlhausen.

vt-06-th_18-triebwagen-105-in-de-haltestelle-greuel-18

De tram mag dan uit het stadscentrum van Wuppertal verdwenen zijn, in de wijk Kohlfurt bestaat nog steeds de mogelijkheid de tijden van weleer op kleinere schaal te beleven op een museumtramlijn in een schitterende omgeving. Op de foto motorwagen 105 bij de halte Greuel. Foto: Bergische Museumsbahnen.

Trams – museum met tramlijn

Van het ooit zo omvangrijke net van tramwegen in en rond Wuppertal is volgens insiders nog maar weinig terug te vinden. De uitzondering op deze regel vormt het trammuseum Bergische Museumsbahnen in de wijk Wuppertal Kohlfurt, met een elektrische tramlijn tussen eerstgenoemde plaats en de wijk Cronenberg. Op dagen dat er gereden wordt, biedt deze schitterend gelegen tramlijn een relatief hoge frequentie. De eerstvolgende ritten staan gepland op 3 en 4 december 2016. Dit zijn zogenoemde Nikolausfahrten, vooral bedoeld voor kinderen die een (Duitse) Sinterklaas willen ontmoeten en uitzien naar een cadeautje. De relatief lage ritprijs valt op deze dagen wat hoger uit en ook is het aan te raden tevoren te reserveren. Het materieel bestaat uiteraard uit trams die ooit dienstdeden op het net rond en in Wuppertal en daarnaast kan de bezoeker ook materieel tegenkomen uit onder meer Aken, Bochum, Hagen en het nabijgelegen Remscheid.
De geschiedenis van de tram in Wuppertal staat beschreven op de website van Bahnen Wuppertal.

Uitstapjes – te veel om op te noemen

Wuppertal kan ook het startpunt zijn van een bijzondere treinrit door een fraai berglandschap. Bijvoorbeeld Wuppertal Hbf – Remscheid – Müngstener Brücke – Solingen Hbf – Wuppertal Hbf. Een voorproefje vanuit de cabine van een Abellio-treinstel is te vinden op YouTube. De Müngstener Brücke is met 107 meter het hoogste spoorwegviaduct van Duitsland. Wie uitstapt op het station Solingen Schaberg kan de brug (na een flinke afdaling) ook vanuit het dal fotograferen. Rond dit viaduct kunnen schitterende wandelingen gemaakt worden. De treindienst over dit viaduct en op deze lijn verzorgt NS-dochter Abellio en het materieel draagt – zij het wat bescheiden – ook het NS-vignet.

vt-05-vlcsnap-2016-10-27-13h35m34s388-lightroom

Het hoogste spoorwegviaduct van Duitsland staat niet ver van Wuppertal. Tegenwoordig verzorgt NS-dochter Abellio op deze lijn de treindiensten. Op de foto een onbekend treinstel type Lint, gefotografeerd in april 2016. Foto: Dennis te Dorsthorst. Van deze rit is ook een door Dennis gemaakt filmpje te zien op YouTube.

Vanuit Wuppertal ligt Keulen met de bekende Dom op een klein uurtje reizen. Onderweg in Opladen kan worden uitgestapt om naar de bekende huissloper van de Deutsche Bahn te lopen. In de regel staat hier sloopmaterieel.
Een andere rit gaat in de richting Essen Hbf over de S-Bahn-lijn Wuppertal Vohwinkel – Essen Hbf (via Velbert). De lijn slingert zich eerst door heuvelachtig gebied en loopt daarna vaak parallel aan de rivier de Ruhr, waarnaar het dit gebied vernoemd is.
Kortom: Wuppertal biedt voor elk wat wils. Ook voor partners die leuk willen winkelen en uren op een kerstmarkt willen doorbrengen.

vt-07-2013-34-img_3630

Wie per trein een uitstapje maakt naar Keulen komt (vanuit de trein uit Wuppertal aan de rechterkant na passeren van het station Opladen) langs de huissloper van de Duitse spoorwegen: Bender. Hier staan meestal locomotieven en soms ook treinstellen waarvan de dagen geteld zijn. Op de foto onder meer DB-loc 143 907 op 30 mei 2013.
Foto: Oege Kleijne.

Print Friendly, PDF & Email

Wuppertal en het Bergische Land

De stad Wuppertal ligt tussen de heuvels van het Bergische Land en is – en dat moeten we ruim nemen – langs de rivier de Wupper gebouwd. Het is inmiddels een middelgrote stad, die feitelijk uit veel kernen bestaat die vroeger zelfstandige dorpen waren. Elberfeld geldt als het belangrijkste centrum van de stad. Hier ligt ook het centraal station (Hauptbahnhof).
Het Bergische Land is als vakantiegebied, vergeleken met bijvoorbeeld het Sauerland of de Eifel, veel minder bekend, zo niet totaal onbekend, bij de meeste Nederlanders. Toch is dit een landschappelijk schitterend gebied, waar tal van mogelijkheden bestaan om te recreëren, te wandelen of te fietsen.


Bahnen Wuppertal

Op de website Wuppertal Bahnen vindt de railliefhebber veel over de geschiedenis van het railvervoer in en om Wuppertal. Ook aan de tram wordt veel aandacht besteed. Met de vertaalopties in de diverse browsers (het gemakkelijkst in Google Chrome) krijgt ook de bezoeker die de Duitse taal niet machtig is een redelijk tot goed beeld.


Dagje, weekendje of weekje weg

Steeds meer (web)reisorganisaties (zoals weekendjeweg.nl) bieden accommodaties in en om Wuppertal aan. Vaak op prachtige locaties die (helaas) niet altijd goed met het openbaar vervoer te bereiken zijn. Wie met de auto het centrum van de stad van Wuppertal in wil, moet rekening houden met milieuzones en moet een milieusticker bezitten. Deze zijn meestal wel bij de autodealer van het desbetreffende merk of de Tüv in Duitsland te koop.
Wuppertal en omgeving bieden veel. Voor bijvoorbeeld een dagje, waarbij een bezoek aan de kerstmarkt en shoppen in de verschillende winkelcentra gemakkelijk gecombineerd kunnen worden met een rit met de Schwebebahn. Een weekend in Wuppertal kan dan uitgebreid worden met de eerder beschreven rit over de Müngstener Brücke. En wie een week de tijd neemt, kan op de website van deze mooie stad nog tal van andere attracties ontdekken en dat in keurig Nederlands.


Per trein naar Wuppertal

De reizigers in Noord-Nederland kunnen via de grensovergang Oldenzaal – Bentheim of de wat moeizame weg via Nieuweschans – Leer (deels per bus) naar Wuppertal. Vanuit Leer via Rheine en Münster (Westfalen), Dortmund Hbf, Hagen Hbf en vanuit Bad Bentheim naar Rheine en dan dezelfde route naar Wuppertal.
Vanuit de Randstad, Noord-Holland en Midden-Nederland gaat het per ICE via de grensovergang Zevenaar/Emmerich naar Düsseldorf Hbf. Daar stappen reizigers over op een van de vele rechtstreekse treinen naar Wuppertal.
Zuidelijk Nederland kan het beste via Venlo reizen. Daar vertrekt elk uur een rechtstreekse trein naar Wuppertal. Een Duits kaartje – bijvoorbeeld een SchönerTagTicket – kan al op het station Venlo bij de speciale automaat gekocht worden. Dit ticket geldt ook op het overige openbaar vervoer (snelle treinen uitgezonderd) in de deelstaat Nordrhein-Westfalen.
Wie in Zuid-Limburg woont, kan voor de route Heerlen – Herzogenrath (overstappen) – Aachen Hbf – Köln Hbf – Wuppertal kiezen of via Herzogenrath (overstappen) – Mönchengladbach Hbf – Düsseldorf Hbf – Wuppertal.
Internationale treinkaartjes zijn te verkrijgen bij onder meer de Treinreiswinkel of NS-internationaal.


De kerstmarkt – een fenomeen

Kerstmarkten kennen hun oorsprong waarschijnlijk in Duitsland, maar de populariteit blijft niet tot onze oosterburen beperkt. Hoewel de traditie hiervan volgens sommigen teruggaat tot de Middeleeuwen, stamt de kerstmarkt zoals we die heden ten dage in Duitsland kennen uit de jaren vijftig en zestig van de vorige eeuw.
Inmiddels is het zelfs niet meer nodig naar Duitsland te reizen, want tal van plaatsen in Nederland en België hebben inmiddels hun eigen kerstmarkt. Hoewel sommigen hardnekkig beweren dat de Glühwein bij de oosterburen toch echt veel beter smaakt…


Reizen in (en om) Wuppertal

Het openbaar vervoer (uitgezonderd de treindiensten) verzorgt de WSW Stadtwerke Wuppertal. De busdiensten zijn voor Duitse begrippen redelijk tot zeer frequent. Informatie over de tarieven (inclusief die van de Schwebebahn) en dienstregelingen zijn te vinden op de website van dit bedrijf.
Daarnaast staat veel tariefinformatie op de website van het Verkehrsverbund Rhein-Ruhr (VRR) voor wie buiten Wuppertal met het openbaar vervoer wil reizen.
Voor dienstregelingen is de website van de Deutsche Bahn verreweg de beste en meest uitgebreide en tegenwoordig (bij de reisplanner) ook in de Nederlandse taal.


Dvd’s over de Schwebebahn in de NVBS-Winkel en –Webshop

Die Wuppertaler Schwebebahn
Portret van de al meer dan 100 jaar in bedrijf zijnde Schwebebahn van Wuppertal.
Speelduur: 45 min. Uitgever: GeraMond. Artikelnummer: 458-1011. Prijs in de NVBS-Winkel: € 9,99.
Bestellen in de NVBS-Webshop.

Die Wuppertaler Schwebebahn

Schwebend durch Wuppertal
Bijzondere Duitse tramcabinerit met de Wuppertaler Schwebebahn van Vohwinkel naar het dertien km verder gelegen Oberbarmen. Speelduur: 60 min. Uitgever: Tram-TV. Artikelnummer: 466-0317. Prijs in de NVBS-Winkel: € 14,95.
Bestellen in de NVBS-Webshop.

Schwebend durch Wuppertal

Die Wuppertaler Schwebebahn

Portret van de al meer dan 100 jaar in bedrijf zijnde Schwebebahn van Wuppertal. Speelduur: 45 min. Uitgever: Tram-TV. Artikelnummer: 463-0021. Prijs in de NVBS-Winkel: € 19,95.
Bestellen in de NVBS-Webshop.


Meer weten over Wuppertal – NVBS-Bibliotheek

Alleen al over de Schwebebahn biedt de NVBS-Bibliotheek een groot aantal werken die NVBS-leden kunnen lenen. Deze kunnen gereserveerd worden via het e-mailadres: bibliotheek@nvbs.com. Het desbetreffende nummer staat tussen haakjes.

  • Die Wuppertaler Schwebebahn (Pd-430.003.037)
  • Bilder von der Wuppertaler Schwebebahn : 85 Jahre Schwebebahn / Herbert Cappel (Ua-430.058)
  • Die Wuppertaler Schwebebahn : Geschichte-Technik-Kultur / Wuppertaler Stadtwerke AG (Ua-430.064)
  • Die Schwebebahn : Das Beste von der Schwebebahn in 50 Jahren / hrsg von Kurt Hackenberg (Ua-440.001.a)
  • Die Schwebebahn : Das Beste von der Schwebebahn in 50 Jahren / hrsg von Kurt Hackenberg (Ua-440.001.b)
  • Als wenn’ste schwebst : Geschichten und Bilder von der Schwebebahn / H. Wolff (Ua-440.004)
  • Die Schwebebahn / Redaktion Kurt Schnöring (Ua-440.006)
  • Die Schwebebahn in Wuppertal / Hans-Fried Schierk, Norbert Schmidt (Ua-440.019)
  • Wuppertal Schwebebahn Album / Christoph Groneck, Paul Lohkemper (Ua-440.041)
  • Wuppertaler Schwebebahn (Ua-440.054)
  • Schwebebahn : Het wereldberoemde Wuppertaler verkeersmiddel (Ua-440.075)
  • 50 Jahre Wuppertaler Schwebebahn (Ua-440.080)
  • Jahrundertbauwerk Schwebebahn : Wuppertaler Wahrzeichen – einst und jetzt / Marie Luise Oertel (Ub-440.006)