Uit de winkel

Recent verschenen boeken en andere artikelen uit het rijke aanbod van onze verenigings­winkel.

Recent verschenen

Klik op een afbeelding voor meer informatie. Of bekijk alle recente artikelen.

Boekpresentatie

Deze maand verscheen “De NS in de jaren 1947-1958. De jaren van F.Q. den Hollander: wederopbouw en moderni­sering”.

De auteur, Peter van der Vlist, geeft een presentatie over dit boek op zaterdag 6 juni 2026 in NVBS Centraal.

NVBS-leden krijgen tot het eind van dit jaar 5 euro korting op dit boek. Toon bij aankoop in de winkel de adresdrager van het laatste nummer van Op de Rails, of gebruik bij bestelling in de webshop de kortingscode NVBS-NS-65JAAR.

Boekbespreking

Dvd – die Re 4/4 der SBB

Speelduur 58 min. Art.nr. 459-4323. Prijs € 22,80. Bestellen in de webshop.

De eerste moderne elektrische locomotief met draaistellen en zelfdragende kast was de BLS Ae 4/4 uit 1944. Het vermogen was 2945 kW bij een gewicht van 80 ton.

De Re 4/4 I van de SBB uit 1946 was een moderne draaistellocomotief maar het vermogen, 1850 kW, bleef ver achter bij de genoemde BLS-locomotief. De Re 4/4 I was dan ook bedoeld om pendeltreinen te trekken in combinatie met toen moderne Leichtstahl-rijtuigen van SBB, die al iets eerder waren ontwikkeld. De Re 4/4 I had een lage asdruk (14,5 ton) ten opzichte van de 20 ton van de Ae 4/4 van de BLS.

Pas in 1960 gaf de SBB opdracht voor een nieuwe “universele” elektrische locomotief: de Re 4/4 II. Met een vermogen van 4800 kW in de serie-uitvoering werd de BLS-draaistelloc zo’n 20 jaar later pas door de SBB overtroffen. Bovendien was deze loc ontworpen voor een maximum snelheid van 140 km/u. Het succes van de Re 4/4 II was enorm. Maar liefst 303 stuks werden gebouwd inclusief varianten en locs voor Privatbahnen. Mijn favoriet was de TEE-uitvoering. Over de Swiss Express-locomotieven was ik minder te spreken, terwijl ik de groen/blauwe versie van de tweedehands Re 4/4 II van de BLS onaantrekkelijk vind.

Deze dvd gaat voornamelijk over de Re 4/4 II. De voorloper Re 4/4 I komt alleen in beeld als museumloc. Er is wel weer ruimschoots aandacht voor de zesassige opvolger: de Re 6/6. Vaak samen met de Re 4/4 II. Een combinatie die bekend stond als Re 10/10 en oorspronkelijk vooral voor de Gotthard was bedoeld. Dat levert veel mooie plaatjes op. De Re 4/4 III met een andere overbrenging, maar verder geen verschil, komt ook in beeld, onder andere bij de Südostbahn.

Opvallend veel opnamen op deze dvd zijn afkomstig uit Duitsland, bijvoorbeeld in Singen vlak over de grens met Zwitserland. Veel Re 4/4 II zijn speciaal voor dit gebruik voorzien van een bredere stroomafnemer.

Enkele kleurvarianten van de loc zijn op deze dvd te zien, zoals de Swiss Express, maar helaas de TEE-uitvoering niet. Jammer! Het grootste deel van de locs is te zien in het huidige nu flets geworden rood van de SBB. Vooral voor korte goederentreinen en “Bauzüge”, soms voor stoptreinen, want de Re 4/4 II is inmiddels 50 tot 60 jaar oud en stoptreinen worden nu door treinstellen gereden. Er zijn slechts enkele beelden van groene locs, beelden van voor 1975 ontbreken volledig.

Zoals altijd bij EK zijn er veel opnamen van “Sonderzüge”, bijvoorbeeld met een of twee Re 4/4 I (museumlocs) of een Re 4/4 II met twee krokodillen plus oude groene rijtuigen. Er zijn ook een paar mooie opnamen van de BLS Re 4/4 op de Lötschbergbahn. Maar hier gaat EK de fout in: de BLS Re 4/4 is zeker geen “Ableger” van de SBB-loc. De BLS liep juist altijd voor op de SBB. De BLS was de eerste in Zwitserland die met gelijkrichter/thyristorlocs werkte.

Doordat locaties en datums vrijwel nooit worden genoemd (of ondertiteld) komt de dvd op mij nogal rommelig over. Deze dvd bevat mooie momenten, maar ook gemakzuchtige opnamen.

Bronnen

• Archiv 7 Die elektrischen und Diesel-Triebfahrzeuge schweizerischer Eisenbahnen Erster Teil: Die Schweizerischen Bundesbahnen, Claude Jeanmaire, Basel 1970.
• Archiv 12 Die elektrischen und Diesel-Triebfahrzeuge schweizerischer Eisenbahnen Zweiter Teil: Die Berner Alpenbahn-Gesellschaft (BLS) , Claude Jeanmaire, Basel 1972.
• Die Personenwagen der SBB (Normalspur) mit Nachtrag, Walter Trüb, Eisenbahn-Amateur 1970.

Ook Edition LAN komt met een nieuw boek over de Re 4/4 II of Re 420 volgens de huidige benaming bij SBB-Cargo en SBB-Personenverkehr. Dit is geen herdruk van het eerdere boek van deze uitgever uit 1998 maar een nieuw boek met andere tekst en beelden, aldus de uitgever.

Leo de Jong