Nieuws uit & over de NVBS
Van de redactie
Het tramdepot Sava in de Servische hoofdstad Belgrado is niet open voor bezoekers, maar onze redacteur Fabian Vendrig slaagde erin toestemming te krijgen voor een bezoek. Belgrado heeft nog verschillende tramtypes en dat maakte dit bezoek extra interessant.
Frits Buren bezocht de koninklijke wachtkamer in Den Haag HS. Deze en andere koninklijke wachtkamers zijn af en toe geopend voor publiek.
Verder zoals gebruikelijk informatie over activiteiten van de NVBS en over interessante boeken en dvd’s. Uiteraard ontbreken ook de zoekplaatjes niet.
De volgende NVBS Actueel verschijnt op 24 juli 2026. Wil jij ook een keer een bijdrage leveren? Neem dan contact met ons op via nieuwsbrief@nvbs.com.
Nico Spilt
Wat is er te doen?
- 22 en 23 augustus: tramweekend Luik en bezoek TTA.
- Zaterdag 5 september: lezing over de ‘gotische bogen’ door Fabian Vendrig in NVBS Centraal.
- Van 11 t/m 19 september: spoorwandelreis Dresden / Sächsische Schweiz.
- Oktober: Schönes Wochenende. Informatie volgt.
- Zaterdag 7 november: Railquiz 2026 in NVBS Centraal.
- Eind december: oliebollenrit. Informatie volgt.
- Wat is er verder te doen? Bekijk het in de railtips.
Berichten voor de agenda of railtips kun je doorgeven via agenda@nvbs.com. Ook persberichten van organisaties zijn welkom: we maken graag melding van jullie activiteiten.
Renovatie NVBS Centraal
In de tweede helft van juli vinden in NVBS Centraal renovatiewerkzaamheden plaats. In verband hiermee vervallen enkele dagen waarop de winkel, de bibliotheek en het archief zijn geopend. Bekijk de openingstijden van NVBS Centraal. Bestellingen via de webshop zijn in deze periode gewoon mogelijk.
Op reis met de SNE
Deze maand kijken we terug op twee activiteiten:
De SNE haakte aan bij het tramevenement ter gelegenheid van 30 jaar trams in het Openluchtmuseum. Dit evenement viel samen met het 30-jarig bestaan van de SNE zelf. In samenwerking met het museum organiseerden we voor onze leden een avondprogramma. Thijs Marsman was erbij en doet verslag.
Rond Hemelvaart bezocht een groep spoorliefhebbers vier museumbedrijven in Zuidoost-Engeland waar op dat moment reguliere rijdagen en bijzondere evenementen werden georganiseerd. Het verslag is van Maarten Batenburg.
Links: motorwagen NBM 20 in EMA stadsdienstuitmonstering tijdens het tramevenement in het Nederlands Openluchtmuseum te Arnhem, 18 april 2026 (foto Paul Muré). Rechts: drukte op station Holt van de North Norfolk Railway tijdens de rijdag op Hemelvaartsdag, 14 mei 2026 (foto Louis Bramer).
Foto van de maand
Uit de vele foto’s die Op de Rails kreeg aangeboden, heeft de jury deze foto van Bob Visser gekozen:
Niebüll, 12 augustus 2022. Loc 218 402 (door Railsystems RP verhuurd aan DB Fernverkehr) is met IC 2365 op weg van Westerland (Sylt) naar Hamburg Altona. Foto: Bob Visser.
Over de foto van de maand
De redactie van Op de Rails nodigt elke maand fotografen uit hun interessante en actuele foto’s op te sturen. Lang niet alle foto’s kunnen in het blad worden geplaatst. Uit de ingezonden foto’s kiest een jury steeds een foto van de maand. De winnaar ontvangt een tegoedbon van 10 euro, te besteden in de NVBS-winkel.
De foto van de maand wordt gepubliceerd in NVBS Actueel en staat ook een maand lang op de homepage van de NVBS-site.
Wisselexpositie: 95 jaar NVBS
Wat wel veranderde en wat niet veranderde
In de vitrines in NVBS Centraal is een wisselexpositie ingericht over 95 jaar NVBS, met onder andere boeken die verschenen bij eerdere jubilea, modellen van NVBS-jubileumlocs en informatie over eerdere jubileumvieringen. Die expositie geeft aanleiding om even stil te staan bij de lange geschiedenis van de NVBS.
In het tweede nummer (april 1931) van het N.V.B.S. Orgaan zoals dat destijds heette*, omschreef het bestuur wat de NVBS “wil en wat zij doet”. Dat eerste, wat de NVBS wil, werd kort doch krachtig omschreven als “personen, die belang stellen in het Spoor- en Tramwegwezen, vereenigen”.
Voor het tweede, voor het ‘doen’, had men wat meer woorden nodig: “Wij wenschen uitsluitend te observeeren en te bestudeeren, louter en alleen omdat de spoorwegen onze belangstelling trekken. De werking van dit grootsche en imposante bedrijf, het tot in de finesses nagaan van verschillende onderdeelen daarvan, zooals bijvoorbeeld de omloop van “al die groene kinderen der N.S.”, zooals één onzer Nederlandsche journalisten eens over onze locomotieven schreef, dat alles geeft ons meer sensatie en meer voldoening dan menigeen het bijwonen van bijv. een voetbalmatch!” Bij het ‘willen’ werd de tram wel genoemd, bij het ‘doen’ werd zij echter overgeslagen.
Inmiddels zijn we 95 jaar verder maar in wezen zijn de doelstellingen van de NVBS niet veranderd: nog altijd brengt de NVBS spoor- en tramwegliefhebbers bij elkaar en nog altijd is de NVBS een kennisinstituut dat zijn weerga niet kent, met een gerenommeerd tijdschrift, met een unieke verzameling documenten en afbeeldingen, met een reisorganisatie, met 20 afdelingen verspreid over het land en met tal van andere onderdelen en activiteiten.
Natuurlijk is er gelukkig veel wél veranderd: zo worden aspirantleden niet meer getoetst op hun kennis van spoor en tram voordat ze als volwaardig lid worden toegelaten tot de vereniging en hoeft de indiener van een vraag bij het bestuur van de NVBS niet meer een postzegel voor het antwoord bij te sluiten.
Wat ook onveranderd blijft, is de passie voor spoor en tram van de NVBS en haar leden en de inzet voor kennisdeling, voor ontmoeting, voor beleving en voor inspiratie. De NVBS blijft relevant voor een breed publiek. Daarmee kan de NVBS in het jaar 2031 haar 100-jarig jubileum vieren en daarna de tweede eeuw van haar bestaan succesvol en springlevend ingaan.
Een vereniging die staat voor geschiedenis én actualiteit, voor enthousiasme én expertise – kortom: een echte railvereniging van toen en nu.
Kees Wielemaker, voorzitter NVBS
* In oktober 1946 werd een prijsvraag uitgeschreven voor een meer originele naam voor het verenigingsmaandblad. Uit de vele inzendingen werd, al ingaande 1947, gekozen voor de naam Op de Rails.
De jaren van Den Hollander
Onze redacteur Nico Spilt las het jubileumboek van de NVBS.
Onlangs verscheen het boek De NS in de jaren 1947-1958, met als ondertitel De jaren van F.Q. den Hollander: wederopbouw en modernisering. Dit boek, dat verscheen ter gelegenheid van het 95-jarig jubileum van de NVBS, is geschreven door Peter van der Vlist.
Peter kwam in 1954 op vijfjarige leeftijd te wonen in Hilversum Noord, een na de oorlog gebouwde wijk. In diezelfde nieuwbouwwijk ben ik opgegroeid. We woonden nog geen kilometer van elkaar, maar we kenden elkaar niet; dat kwam pas toen we bijna met pensioen waren.
Onze ouderlijke woningen leken sterk op elkaar, maar een belangrijk verschil was dat Peter vanuit zijn slaapkamerraam uitzicht had op de spoorlijn naar Amsterdam. Vanuit dat raam deed hij zijn eerste treinenkennis op. Bij mij begon dat pas toen ik oud genoeg was om naar het station te fietsen. Bij de ‘grote spoorbomen’ of vanaf de ijzeren voetgangersbrug keek ik naar de treinen en begon ik te letten op de nummers op de zijkanten.
Vanaf 1967 ben ik ook foto’s gaan maken en werd ik lid van de NVBS. Op het perron van Hilversum ontmoette ik een keer iemand die erg geboeid bleek door de treinstellen met van die kleine cabineraampjes: materieel ’36. Dat moet haast wel Peter van der Vlist zijn geweest, maar hij heeft hier geen herinneringen aan.
Peter heeft van zijn hobby zijn beroep gemaakt: hij ging bij de NS werken. Ook schreef hij artikelen voor Op de Rails en verzorgde hij het NS-nieuws in het gestencilde maandblad Het Openbaar Vervoer. Twee onmisbare publicaties toen er nog geen internet was.
Een deel van de artikelen in Op de Rails heeft Peter gebruikt als basis voor zijn nieuwe boek. Met zijn soepele schrijfstijl leidt hij ons door de jaren van Den Hollander. De details, zoals treinstelnummers en –vernummeringen, worden daarbij niet vergeten.
Ook zijn er zo’n 270 foto’s opgenomen uit de collectie van de SNR. Helaas zijn een stuk of tien foto’s bedorven doordat de vormgever ze over de vouw van het boek heeft geplaatst. In plaats van een mooie trein zie je dan een mooie trein met een lelijke knik erin.
Gelukkig hebben we de film nog. Ter gelegenheid van de publicatie van dit boek heeft 24Trains.tv een fraaie documentaire samengesteld met beelden uit de jaren van Den Hollander. Aan deze film is ook meegewerkt door een andere NVBS’er met Hilversumse roots: Ton Pruissen.
De NS in de jaren 1947-1958 is te koop in de winkel van de NVBS. Bestellen via de webshop kan natuurlijk ook. De prijs is 39,95 euro, de verzending is gratis.
Ben je nog geen NVBS-lid? Wanneer je dit boek koopt, kun je met korting lid worden van de NVBS. Gebruik daarvoor de QR-code achter in het boek.
Nico Spilt
Waarom de NVBS?
De NVBS is opgericht in 1931 en is daarmee de oudste railvereniging van Nederland. Veel van onze ruim 4000 leden zijn lid vanwege het mooie blad Op de Rails dat ze elke maand kunnen lezen. En terecht.
Maar de NVBS is veel meer: de NVBS is een actieve vrijwilligersorganisatie. Verspreid over het land zijn er zo’n twintig afdelingen die bijeenkomsten en andere activiteiten organiseren. Ook is er een afdeling modelbouw. Bij afdelingsbijeenkomsten zijn ook niet-leden welkom om eens kennis te maken met de NVBS.
In Amersfoort, vlak naast de hoofdingang van het station, is NVBS Centraal gehuisvest. Hier bevinden zich de winkel, de bibliotheek en het grote archief van de NVBS. Verder organiseert de NVBS railreizen en excursies, zowel in Nederland als het (soms verre) buitenland.
Kortom: te veel om op te noemen, en dat doen we dus ook niet. Je leest alles over de voordelen van het lidmaatschap op www.nvbs.com/lidmaatschap.
Van N.V.B.S. naar Railvereniging
In 1931 werd de Nederlandsche Vereeniging van Belangstellenden in het Spoorwegwezen opgericht. Afgekort met puntjes tussen de letters: N.V.B.S. Later waren ook trambelangstellenden welkom. Ook verdwenen de puntjes uit NVBS en werd de spelling aangepast. Zo werd het uiteindelijk Nederlandse Vereniging van Belangstellenden in het Spoor- en tramwegwezen. Volgens de statuten is dit nog steeds de officiële naam, maar tegenwoordig noemen we ons gewoon Railvereniging van toen en nu.
Cadeautip
Zoek je een leuk cadeau voor een tram- of treinliefhebber? Dan is een lidmaatschap van de NVBS misschien een idee. Je kunt iemand voor een half jaar of een jaar lid maken. Die krijgt dan 6 of 12 nummers van Op de Rails en profiteert ook van de andere voordelen van het lidmaatschap. Lees meer over het cadeaulidmaatschap.
Vrijwilligers gezocht
De NVBS drijft op de inzet van vrijwilligers. Zij houden de vereniging draaiend en zorgen dat onze leden met plezier hun railhobby kunnen beoefenen. Op diverse plekken is versterking nodig. Klik hier voor meer informatie.
Schenken en nalaten
Vanaf de oprichting in 1931 heeft de NVBS belangrijke en waardevolle collecties opgebouwd. Help mee om deze collecties voor de toekomst te behouden en uit te bouwen. Dat kan door een financiële gift of legaat, of door je eigen verzameling na te laten. Lees meer over schenken en nalaten.
Wisselwachters
NVBS-leden kunnen hun vereniging, en in het bijzonder de SNR, steunen door ‘wisselwachter’ te worden. Wisselwachters zeggen toe om minstens vijf jaar lang minstens 250 euro per jaar te schenken. Hiermee dragen zij bij aan het veiligstellen, verrijken en toekomstbestendig maken van de collecties van de Stichting NVBS-Railverzamelingen. Lees hier meer over.
Contact met de NVBS
Binnen de NVBS zijn veel mailadressen in gebruik. Heb je een vraag of opmerking en weet je niet waar je die naartoe moet sturen? Mail dan naar info@nvbs.com.
NVBS ActueelHet volgende nummerNVBS Actueel verschijnt op de vierde vrijdag van de maand. Voor het volgende nummer is dat 24 juli 2026. Kopij aanleverenArtikelen ontvangen wij graag uiterlijk een week voor de verschijningsdatum. Korte berichten kunnen op het laatste moment nog mee. Als je een artikel wilt schrijven, gebruik dan deze adviezen. AbonnementEen abonnement is gratis, ook voor niet-leden. Klik hier om je aan te melden of om je gegevens te wijzigen. Eerdere uitgavenAlle eerdere uitgaven van NVBS Actueel kun je opvragen via het menu bovenin dit scherm. Er is ook een register met artikelen die sinds het eerste nummer zijn verschenen. Afdrukken of downloadenWil je een artikel afdrukken of downloaden? Gebruik dan de afdrukfunctie van je browser. Meestal zit die onder de drie puntjes rechtsboven in het scherm. Om te downloaden kies je in plaats van een printer voor ‘opslaan als pdf’. Contact |
Op de RailsNVBS-leden hebben het juninummer van Op de Rails ontvangen.
Uit de inhoud:
Verder zoals altijd veel nieuws over tram en spoor in binnen- en buitenland, en natuurlijk over de NVBS zelf. Het volgende nummerHet volgende nummer van Op de Rails verschijnt rond 10 juli 2026. Onderwerpen hierin zijn onder andere: de manifestatie met drie Plan V-stellen in Amersfoort, een portret van station Haarlem (deel 1), de elektrificatie van de Maaslijn, herinneringen aan zomervakantieritten met de interlokale tram, en zestig jaar RTM-museum. |
Plan V-feestHet verjaardagsfeestje voor 60 jaar Plan V was niet mis! Op zaterdag 31 mei 2026 waren meer dan 250 fotografen aanwezig in Amersfoort Centraal om een eenmalige gebeurtenis vast te leggen: de ontmoeting tussen de drie bewaard gebleven treinstellen mat’64. Gedurende verschillende spectaculaire line-ups werden de treinstellen uit alle hoeken gefotografeerd. Onder de fotografen heerste een gezellige stemming en de muziek van De Karel droeg daar zeker aan bij.
Ook de boekpresentatie van Het materieel ’64 van Lycka till Förlag, een van de sponsoren van het evenement, was een drukbezochte gelegenheid in NVBS Centraal. De aanwezige voorraad boeken was aan het einde van de dag volledig uitverkocht! Uiteraard hebben we meteen boeken bijbesteld. Alle deelnemers: bedankt voor jullie aanwezigheid en het respecteren van de veiligheidsregels. We bedanken De Karel voor de medeorganisatie, Railexperts voor het optreden als vervoerder voor de dag en Stichting 2454 CREW en Keolis Amersfoort voor hun deelname met treinstel 904. Sjors van Dongen, foto Maikel Rörik |
|
Miniworld bijft geopend
NVBS-podcast: Robert van RhijnEr is weer een NVBS-podcast verschenen. Ditmaal een gesprek met Robert van Rhijn, directeur van museum MUTEK dat is gevestigd in een vroegere wachtkamer op het perron van station Haarlem. Robert is een van de jongste museumdirecteuren van Nederland en heeft dit unieke museum voor toegepaste Europese kunst vanuit het niets opgebouwd. Verder is Robert ook een spoorliefhebber. Hij heeft zelfs plannen om een Nederlandse stoomlocomotief (1700) opnieuw te laten bouwen. |
Wie gaat er naar het stoomfestival in Tsjechië?Het grote stoomlocomotieffestival (Festival parních lokomotiv) in Benešov (Tsjechië) vindt plaats van vrijdag 18 t/m zondag 20 september 2026. Wie gaat er heen en wie wil informatie delen? Neem even contact op met f.van.sabben@gmail.com. Frans van Sabben |
Jubileum op de modelbaanIn samenwerking met de NVBS heeft Märklin een bijzonder goederenwagentje ontworpen. Hiermee kun je 95 jaar NVBS ook op jouw modelbaan of in jouw vitrine vieren.
Het wagentje kost € 27,95 en is uitsluitend te koop in de winkel en de webshop van de NVBS. De oplage is beperkt. Door de assen te vervangen kan het wagentje ook op gelijkstroombanen rijden. Helaas is er geen versie in schaal N. In de loop van dit jaar verschijnt er nog een bijzonder model. Roco is namelijk bezig met een H0-versie van onze jubileumlocomotief 1931. |
